Ölvunar- og vímuefnaakstur

Akstur undir áhrifum áfengis eða lyfja er ein af þremur algengustu orsökum banaslysa í umferðinni. Árið 2017 urðu 238 slys vegna ölvunaraksturs og þarf af 2 banaslys

Sá sem ekur undir áhrifum áfengis eða vímuefna er talinn vera u.þ.b. 90 sinnum líklegri til að lenda í banaslysi en sá sem ekki er undir áhrifum.

Hvenær má ég aka undir áhrifum?

Aldrei. 

Hvenær telst ég vera undir áhrifum?

Um leið og það mælist EITTHVAÐ áfengi í blóði eða öndun.

Hvað þarf mikið magn áfengis að mælast til að ökumaður teljist ekki mega stjórna vélknúnu ökutæki? 

Það mælist EITTHVAÐ áfengi í blóði, jafnvel þótt það sé undir refsimörkum sem eru 0,5 prómill. Mælist það undir refsimörkum er ökumaður settur í tímabundið akstursbann sem yfirleitt er sólarhringur. 

Hvað þarf mikið magn ÁVANA- og FÍKNIEFNA að mælast til að ökumaður teljist óhæfur til að stjórna vélknúnu ökutæki?

 

Magnið skiptir í raun ekki máli því ef það mælist ávana- og fíkniefni í blóði eða þvagi ökumanns telst hann vera undir áhrifum og þ.a.l. óhæfur til að stjórna ökutæki  örugglega.

Hvað tekur langan tíma fyrir vínanda að hverfa úr blóðinu?

Það getur tekið allt að 18 - 20 klst fyrir áfengið að fara úr líkamanum. Ýmsir þættir hafa áhrif á hversu lengi vínandi er að hverfa úr blóðinu svo sem magn þess áfengis sem innbyrt er og líkamsbygging einstaklingsins.  Lifrin minnkar vínandann í blóðinu um 0,15 prómill á klukkustund og meðan á því stendur er best að hvílast vel. Ekki er hægt að flýta fyrir niðurbroti vínanda í blóði með neinum hætti en margir virðast halda að svo sé.

En borga tryggingarnar ekki tjónið og slysið?

Nei. Ökumaður sem mælist með áfengi í blóði þegar hann veldur slysi stendur uppi með tjónið og kostnað vegna þess. Tryggingarfélög eiga endurkröfurétt vegna slyss sem ökumaður veldur eftir neyslu áfengis - jafnvel þótt áhrifin séu lítil. 

Hver er refsingin?

Alvarlegasta refsingin og töluvert algeng er sú að valda slysi. Flest slys sem verða af völdum ölvunar eða annarskonar vímuefnaaksturs eru mjög alvarleg.

 Viðurlög við ölvunarakstri fara eftir vínandamagni í blóði. Eftir því sem vínandamagnið er meira í blóðinu hækka sektirnar og ökuleyfissviptingarnar verða lengri. Alltaf þarf að fara í ökupróf að nýju þegar um sviptingu ökuréttinda er að ræða.

Hvert er umfang ölvunaraksturs hér á landi?

Að meðaltali verða 220 slys með meiðslum eða dauða ásamt óhöppum án meiðsla á hverju ári hér á landi vegna ölvunaraksturs. (Slysaskrá Samgöngustofu 2017)

Að meðaltali kemur ölvun við sögu í 5% allra umferðarslysa.