Nýjar reglur um dróna

Nýjar reglur Evrópusambandsins um flug ómannaðra loftfara (dróna) hafa tekið gildi innan aðildarlanda sambandsins. Ólíkt núgildandi reglugerð (990/2017) þar sem einungis þarf að skrá dróna sem notaðir eru í atvinnuskyni, munu umráðendur dróna þurfa að skrá sig samkvæmt nýja regluverkinu og gerðar eru vissar kröfur um þjálfun fjarflugmanna. 

Samgöngustofa hefur nú tekið upp hluta af þessu regluverki, þ.e. skráningu fjarflugmanna og próf í svokölluðum opnum flokki en meirihluti drónaflugmanna tilheyra þeim flokki hvort sem þeir fljúga sér til skemmtunar eða í takmörkuðu atvinnuflugi. Til þess að fá hæfnisvottorð fyrir flug í opna flokknum þarf að þreyta próf í undirflokki A1/A3. Það próf er tekið á netinu og er án endurgjalds. 

Einnig er hægt að fá hæfnisvottorð til að fljúga í undirflokki A2. Greiða þarf prófgjald fyrir próf í undirflokki A2 en þau próf eru tekin í húsakynnum Samgöngustofu eða hjá aðilum sem stofnunin hefur samþykkt. Síðar verða einnig tekin upp próf í sérstaka flokknum en þeim flokki tilheyra margir þeirra sem hafa atvinnu af flugi dróna. Sjá nánari upplýsingar um flokkana hér að neðan:

Opni flokkurinn

Opni flokkurinn inniheldur áhættulitla starfsemi dróna sem vega minna en 25 kg.

Í opna flokknum gilda eftirfarandi reglur:

  • Dróninn verður að vega minna en 25 kg
  • Fjarflugmaðurinn verður að hafa drónann ávallt í augsýn (VLOS)
  • Dróninn má ekki fljúga hærra en 120 m frá jörðu
  • Það má ekki fljúga yfir mannfjölda
  • Það má ekki fljúga með hættulegan varning
  • Það má ekki sleppa hlutum af drónanum
  • Dróninn verður að vera merktur með skráningarnúmeri umráðandan

Opna flokknum er skipt í þrjá undirflokka: A1, A2 og A3. Munurinn á þeim er eftirfarandi:

A1 – Leyfilegt að fljúga léttum drónum með minni takmörkunum á fjarlægð frá óviðkomandi fólki.

A2 – Leyfilegt að fljúga drónum í þéttbýli með 50 m lágmarksfjarlægð frá óviðkomandi fólki (30 m með C2 merktum dróna, 5 m með hægflugsbúnaði).
A3 – Leyfilegt að fljúga drónum allt að 25 kg að þyngd, með 150 m lágmarksfjarlægð frá byggðum svæðum.

Skráning og hæfniskröfur

Til að geta flogið í opna flokknum þurfa allir flugmenn að vera skráðir á skráningarsíðu Samgöngustofu (nema flugmenn C0 dróna án myndavélar). Til að geta flogið dróna sem vegur meira en 250 grömm þurfa flugmenn að lesa kennsluefni og standast A1/A3 hæfnipróf á skráningarsíðunni. Þeir sem standast prófið öðlast réttindi til að fljúga drónum allt að 900 grömm að þyngd í undirflokki A1 og allt að 25 kg að þyngd í undirflokki A3. Í undirflokki A2 er leyfilegt að fljúga mjög nálægt fólki og þar af leiðandi talinn áhættumesti undirflokkurinn í opna flokknum. Það eru gerðar meiri kröfur til hæfni flugmanna í undirflokki A2 og þarf að standast sérstakt A2 próf sem er aðeins haldið í húsakynnum Samgöngustofu eða hjá samþykktum aðila.

Tafla-dronar-yfirlit(Smelltu á töfluna til að fá hana í hærri upplausn)

Hámarksflughæð

Hámarksflughæð skal vera 120 m frá jörðu. Það er mögulegt að fljúga hærra en 120 m frá jörðu, en innan við 15 m frá manngerðum hlutum, með leyfi eiganda.

Dronar-flug-hindranir Næturflug

Það er leyfilegt að fljúga að nóttu til, á meðan hægt er að sjá drónann (VLOS). Til að sjá drónann er nauðsynlegt að hann sé búinn ljósum. Skylda er að hafa grænt blikkandi ljós á drónanum að nóttu til.

Krafa um rekstrarhandbók

Einyrki sem er bæði umráðamaður og fjarflugmaður dróna þarf ekki að hafa rekstrarhandbók.
Umráðamaður með flugmenn í vinnu við að fljúga drónum þarf að lágmarki að hafa:

 

  • Verklagsreglur yfir starfsemina.
  • Lista yfir starfsmenn með hlutverki þeirra.

Sérstaki flokkurinn

Ef dróninn er þyngri en 25 kg, eða eðli flugsins fellur ekki innan opna flokksins er hægt að sækja um leyfi til að fljúga í sérstaka flokknum (specific category).

Til að fljúga í sérstaka flokknum þarf starfræksluheimild frá Samgöngustofu. Það eru þrjár mismunandi aðferðir til að fá starfræksluheimild:

 

  • STS, staðlaðar sviðsmyndir (Standard Scenarios)
  • PDRA, fyrirfram skilgreint áhættumat (Pre-defined risk assessment)
  • SORA, áhættumat fyrir sérstaka starfrækslu (Specific Operations Risk Assessment)

STS, staðlaðar sviðsmyndir

Staðlaðar sviðsmyndir eru einfaldasta leiðin til að fljúga flug sem þarfnast starfsræksluheimildar. Hver sviðsmynd skilgreinir aðstæður og skilyrði sem þarf að uppfylla til að geta flogið drónanum samkvæmt þeirri sviðsmynd. Það er tiltölulega einfalt ferli að fá samþykki þar sem áhættugreiningin er innifalin í sviðsmyndinni.

Dronar-tafla2(Smelltu á töfluna til þess að sjá hana í fullri upplausn)

Upplýsingar um STS eru í viðauka 1 við reglugerð ESB 2019/947.

PDRA, fyrirfram skilgreint áhættumat

 

EASA hefur einnig búið til fyrirfram skilgreind áhættumöt til að einfalda umsóknarferli rekstraraðila sem hyggjast fljúga í sérstökum flokki og starfsemin getur fallið undir PDRA.

Dronar-tafla3

(Smelltu á töfluna til þess að fá hana í fullri upplausn)

SORA, áhættumat fyrir sérstaka starfrækslu

Ef flugið sem er áætlað fellur ekki inn í opna flokkinn og hvorki hægt að nota STS eða PDRA til að sækja um starfræksluheimild þarf að skila inn áhættumati byggðu á SORA aðferðarfræðinni. SORA var þróað af JARUS (Joint Authorities for Rulemaking on Unmanned Systems) til þess að auðvelda umsækjendum og flugmálayfirvöldum áhættugreiningar með því að búa til samræmda nálgun fyrir drónaflug. AMC1 við 11. grein reglugerðar ESB 2019/947 inniheldur leiðbeiningar um gerð SORA. Í megindráttum byggir SORA á 10 skrefum sem umsækjandi þarf að fara í gegnum.

  1.  Útbúa ConOps (Consept of operations). ConOps lýsir drónanum og fluginu sem á að fljúga.
  2. Ákveða upphaflegan áhættuflokk á jörðu niðri (Ground Risk Class GRC). Það er flokkun þeirrar áhættu á því að dróninn lendi í árekstri við fólk á jörðu. GRC flokkar eru á bilinu 1 til 7.
  3. Ákveða endanlegan GRC (final GRC) eftir mildunaraðgerðir. Þær geta til dæmis verið öryggissvæði í kringum starfrækslusvæðið, fallhlíf á drónanum og hvort sé til staðar viðbragðsáætlun fyrir neyðartilvik.
  4. Ákveða upphaflegan áhættuflokk í lofti (Air Risk Class ARC). Það er flokkun þeirrar áhættu á því að lenda í árekstri við flugvél. ARC flokkar eru á bilinu A til D.
  5. Ákveða afgangs ARC (residual ARC). Það er mögulegt að lækka ARC ef raunveruleg flugumferð er minni en það sem upphaflega ARC leggur upp með. Það er einnig hægt með sameiginlegum reglum og mildunaraðgerðum. Þær geta til dæmis verið að takmarka flugið við tiltekið svæði eða tíma dags, eða með búnaði sem gerir drónann sýnilegri öðrum flugvélum eða flugumferðarstjórn.
  6. Fullvissa um að mildunaraðgerðir sem lækka ARC séu nógu áreiðanlegar fyrir loftrýmið (Tactical Mitigations Performation Level TMPR).
  7. Ákveða SAIL (Specific Assurance and Safety Level). Það gildi er dregið af endanlegum GRC og afgangs ARC og er á bilinu SAIL I til SAIL VI.
  8. Staðfesta hvaða OSO (Operational Safety Objectives) eigi við um flugið. Þau eru dregin af SAIL gildi og skilgreina hvaða kröfur eiga við um tæknileg kerfi, þjálfun og verklagsreglur. OSO eru 24 talsins og SAIL gildið segir til um að hvaða leyti þarf að uppfylla þau.
  9. Aðliggjandi svæði og loftrými. Markmið þessa skrefs er að athuga áhættuna sem hlýst af því að dróninn yrði stjórnlaus og færi út fyrir það svæði sem skilgreint er fyrir flugið. Kröfur má finna í AMC frá EASA
  10. Útbúa öryggismöppu sem lýsir:
    - Hvernig áhættan er minnkuð fyrir GRC og ARC.
    - Hvernig TMPR er uppfyllt.
    - Hvernig OSO eru uppfyllt.

 

Meiri upplýsingar um SORA ferlið má finna í Easy Access Rules for Unmanned Aircraft Systems (Regulations (EU) 2019/947 and (EU) 2019/945).

 


Var efnið hjálplegt? Nei